دهم اردیبهشت‌ماه در تقویم رسمی ایران به عنوان روز ملی خلیج فارس نام‌گذاری شده است. این روز فرصتی برای بازخوانی جایگاه تاریخی، جغرافیایی و فرهنگی یکی از مهم‌ترین آبراه‌های جهان و تأکید بر استمرار هویت تاریخی آن در اسناد معتبر بین‌المللی است.

خلیج فارس نه صرفاً یک پهنه آبی، بلکه بخشی از حافظه تاریخی و تمدن دیرینه ایران و منطقه محسوب می‌شود.

نام «خلیج فارس» (Persian Gulf) یکی از کهن‌ترین نام‌های جغرافیایی ثبت‌شده در تاریخ بشر است که در منابع متعدد تاریخی، جغرافیایی و نقشه‌های معتبر جهانی به‌طور مستمر مورد استفاده قرار گرفته است.

مورخان و جغرافی‌دانان برجسته‌ای همچون هرودوت، استرابون و بطلمیوس در آثار خود از این نام استفاده کرده‌اند. همچنین در نقشه‌ها و اسناد رسمی دوره‌های مختلف تاریخی، این آبراه همواره با عنوان «Persian Gulf» شناخته شده است.

انتخاب دهم اردیبهشت به عنوان روز ملی خلیج فارس، به مناسبت اخراج نیروهای پرتغالی از تنگه هرمز در سال ۱۶۲۲ میلادی توسط شاه عباس صفوی صورت گرفته است. این رویداد تاریخی، نمادی از تثبیت حاکمیت ایران بر آبراه‌های جنوبی و بازگشت کنترل کامل بر مسیرهای راهبردی دریایی در منطقه محسوب می‌شود.

خلیج فارس به دلیل موقعیت جغرافیایی ویژه خود، یکی از مهم‌ترین مناطق ژئوپلیتیکی جهان به شمار می‌رود.

خلیج فارس در فرهنگ، ادبیات و هنر ایرانی جایگاهی متمایز دارد. این نام در طول تاریخ، در اشعار، متون ادبی و آثار هنری ایرانی به عنوان نمادی از پیوند عمیق ایرانیان با دریا و سرزمین خود مطرح بوده است.

در واقع، خلیج فارس تنها یک موقعیت جغرافیایی نیست، بلکه بخشی از هویت ملی و فرهنگی ایرانیان به شمار می‌رود.

در دهه‌های اخیر، برخی تلاش‌ها برای تغییر یا تحریف نام تاریخی خلیج فارس صورت گرفته است. با این حال، اسناد معتبر تاریخی، نقشه‌های بین‌المللی و منابع رسمی جهانی همچنان بر اصالت و اعتبار نام Persian Gulf تأکید دارند. صیانت از این نام، به معنای حفظ بخشی از میراث تاریخی و هویت فرهنگی ایران است.